Wykład o cieniach wojny w Toruniu
W środę 28 października 2026 roku w Książnicy Kopernikańskiej w Toruniu odbędzie się kolejne spotkanie z cyklu „Cienie wojny. Spotkania o stratach i pamięci”. Tym razem prelekcję wygłosi prof. dr hab. Maciej Franz, historyk związany m.in. z Uniwersytetem Adama Mickiewicza w Poznaniu.
Temat: losy Uniwersytetu Stefana Batorego
Wykład zatytułowany „Likwidacja Uniwersytetu Stefana Batorego była tylko początkiem… Wojenne i powojenne losy polskich naukowców w drodze z Wilna do Torunia” przybliży dramatyczne dzieje wileńskiego środowiska akademickiego. Profesor Franz opowie nie tylko o profesorach, ale też o doktorach, magistrach oraz pracownikach administracyjnych i technicznych uczelni, których życie zmieniło się wraz z wybuchem II wojny światowej.
Jak zapowiadają organizatorzy, wileńskie środowisko naukowe doświadczyło licznych represji – sowieckich, litewskich, niemieckich, a następnie ponownie sowieckich. Wielu naukowców straciło pracę, domy, majątki, a także gromadzone latami biblioteki i notatki. Część z nich trafiła do łagrów lub niemieckich obozów. Niektórzy zdołali wydostać się z Armią Polską gen. Władysława Andersa i kontynuowali pracę naukową na emigracji, inni zdecydowali się na współpracę z nową władzą komunistyczną.
Od Wilna do Torunia
Po decyzjach jałtańskich Wilno znalazło się poza granicami powojennej Polski, co uniemożliwiło odrodzenie polskiego uniwersytetu w tym mieście. Rozpoczął się wówczas exodus polskiej inteligencji uniwersyteckiej, nazywany repatriacją. Część naukowców dotarła do Torunia, gdzie współtworzyli Uniwersytet Mikołaja Kopernika. Władza komunistyczna nie zgodziła się na odtworzenie Uniwersytetu Stefana Batorego, co dodatkowo rozbiło środowisko wileńskie.
Spotkanie odbędzie się w siedzibie Książnicy Kopernikańskiej przy ul. Słowackiego 8 w Toruniu. Wstęp jest wolny. Po wykładzie wśród uczestników rozlosowane zostaną trzy egzemplarze książki prof. Macieja Franza pt. „Kampania polska 1939 roku i następne…. Studia i szkice”. Dla osób, które nie mogą przyjść osobiście, przewidziano transmisję na profilu Facebooka Instytutu Strat Wojennych.
„Cienie wojny” to cykl spotkań poświęconych stratom i pamięci – przypomina o losach ludzi, których życie zostało naznaczone przez wojnę i powojenne decyzje polityczne.
Źródło: Książnica Kopernikańska w Toruniu
Fot. facebook.com
